Siad

Prawidłowo nauczony siad oznacza pozostawanie w tej pozycji niezależnie od pojawiających się bodźców zewnętrznych (przechodzących ludzi i psów, przebiegających kotów, przejeżdżających rowerzystów czy samochodów itp.) do zezwolenia na zakończenie zadania przez przewodnika.

Docelowo siad oznacza dla psa „pozycję bezpieczeństwa”, co oznacza, że łatwiej poradzić mu sobie w niej z przeczekaniem trudnych dla niego sytuacji. Możemy wykorzystywać ją, kiedy mijają nas dynamicznie poruszające się obiekty, przed przywitaniem się z człowiekiem lub psem lub kiedy chcemy coś załatwić, np. odebrać telefon, sprawdzić rozpiskę autobusów czy kupić butelkę wody w kiosku.

Etap 1: trudne łatwego początki :)

Weź smakołyk do ręki i podłóż go psu pod nos; kiedy się nim zainteresuje spokojnym ruchem poprowadź smakołyk w górę nad jego uszy (wyobraź sobie, że przy nosie psa wisi sznureczek, który delikatnie ciągniesz od samego noska w górę) – obserwuj zachowanie tylnych łap i nagródź (najpierw pochwałą, potem wydanym smakiem) ich uginanie się. Stopniowo praca zadem będzie coraz mocniejsza, więc wyłapuj nawet krótkie zajmowanie pozycji siedzącej i to zachowanie nagradzaj. Na tym etapie nie przejmuj się, jeśli pies od razu wstaje z siadu – ważne, aby pochwała pojawiała się w chwili przyjęcia pozycji :) UWAGA! Dopóki naprowadzasz na zachowanie smakołykiem, nie wydawaj psu komend słownych.

Etap 2: wycofanie smakołyka z ręki

Pracuj tak samo, jak w 1. etapie, ale raz na kilka powtórek oszukaj psa – udaj, że sięgasz po smakołyk, ale naprowadź go pustą dłonią; kiedy pies usiądzie, jak najszybciej drugą ręką dorzuć jedzenie do naprowadzającej wcześniej na pozycję dłoni. Stopniowo stosuj oszustwa coraz częściej tak, aby w ciągu kilku dni dojść do 100% naprowadzania na pustą rękę (dorzut nagrody jest zawsze).

Etap 3: wprowadzenie komend i ograniczenie gestu

Stań naprzeciwko psa bez smakołyków w ręku. Wypowiedz jednorazowo komendę „siad”, po czym naprowadź go gestem pustą ręką, jak w etapie 2., kiedy pies usiądzie – pochwal go i wydaj nagrodę, po czym wydaj komendę zwalniającą „koniec” i zajdź psa od strony ogona. UWAGA! Zawsze najpierw wypowiedz komendę słowną, dopiero potem pokaż psu gest (komendę optyczną) – dzięki temu docelowo pies będzie „działał” zarówno na samo słowo, jak i sam gest. Wydanie pochwały, smakołyka i wypowiedzenie komendy zwalniającej powinno odbywać się w pozycji (tzn. kiedy pies nadal siedzi); jeśli pies wstał – jak najszybciej popraw go, sadzając mniej więcej w tym samym miejscu. Z każdą powtórką staraj się zmniejszać delikatnie zakres gestu, którym naprowadzasz psa na pozycję aż dojdziesz do pokazywania spodu otwartej dłoni. W przypadku, kiedy pies nie zareaguje na komendę z gestem – jak najszybciej zawołaj go i przechodząc krok, dwa na bok zacznij od początku dla ułatwienia prezentując odrobinę większy gest.

Etap 4: wydłużanie czasu trwania w pozycji

Posadź psa, po czym, cały czas podtrzymując zachowanie na pochwałach, wydawaj smakołyki w pozycji w nieregularnych odstępach czasu (np. po 3s – 7s – 2s – 5s – 8s itd.), po wydaniu ostatniego smaka chwal jeszcze chwilę, a następnie zwolnij psa z pozycji (komenda zwalniająca „koniec”). W przypadku, gdy na tym etapie pies nie zawsze reaguje na zwolnienie, możesz raz na jakiś czas po „końcu” wyrzucić nagrodę na bok na ziemię. Stopniowo staraj się coraz rzadziej wydawać smaki, a coraz dłużej podtrzymywać zachowanie głosem. W razie potrzeby, jeśli pies wstanie przed zwolnieniem, jak najszybciej zawołaj go i popraw na pozycję mniej więcej w tym samym miejscu, w którym zaczynaliście.

Etap 5: wprowadzenie rozproszeń własnych (wewnętrznych)

Posadź psa i wykonaj delikatny ruch swoim ciałem, np. dreptanie w miejscu/unoszenie kolona/podniesienie dłoni, jeśli pies wytrzyma – pochwal go i nagródź smakiem, po czym wykonaj kolejny ruch – w jednym siadzie wykonaj w ten sposób 3-5 rozproszeń; jeśli psu nie uda się utrzymać pozycji, jak najszybciej popraw go sadzając mniej więcej w tym samym miejscu i wykonaj to samo rozproszenie, ale z mniejszą intensywnością (jeśli np. podniosłeś podskoczyłeś, to w kolejnej próbie tylko delikatnie ugnij i wyprostuj kolana). UWAGA! Pamiętaj, aby na tym etapie nie nagradzać psa za samo przyjęcie pozycji siedzącej, tylko dopiero po wytrzymaniu rozproszenia. Dąż do wykonania przed siedzącym psem pajacyka, obrotu wokół własnej osi, przykucnięcia i obejścia psa dookoła.

Etap 6: zostawanie w siadzie (dystans)

Posadź psa i delikatnie odsuń się do tyłu, po czym wróć do psa i nagródź go pochwałą i smakiem; znów odsuń się na krok-dwa, wróć i nagródź psa. Stopniowo odsuwaj się na coraz większe odległości, ale pamiętaj aby przeplatać trudniejsze powtórki prostszymi, tzn. odchodź na 3 kroki – na 6 kroków – na 2 kroki – na 7 kroków itd. Na tym etapie po odejściu płynnie wracaj do psa, niczym bumerang. W przypadku, gdy pies zerwie siad i podejdzie do Ciebie, przywołaj go („cmok cmok”) i jak najszybciej odprowadź i posadź w miejscu, w którym zaczynaliście. W jednym siadzie odchodź od psa kilka razy zanim go zwolnisz („koniec”); komenda zwalniająca powinna pojawiać się zawsze, gdy jesteś przy psie, nie z dystansu.

Etap 7: wprowadzenie rozproszeń środowiskowych (zewnętrznych)

Posadź psa i bądź blisko niego. Pomocnik będzie zbliżał się do Was, aby Was rozproszyć, np. zagadując Ciebie lub Twojego psa, próbując go dotykać lub podawać Ci dłoń, przenosząc przedmioty i manipulując nimi, np. zamiatając, rzucając piłkę, upuszczając butelkę itp. Im bliżej Was jest pomocnik, tym częściej nagradzaj psa, zamieniając się w „karabin maszynowy do wydawania przysmaków” – pamiętaj, aby wydawać smaki pojedynczo, nie całą garścią, aby magazynek się nie zaciął, a pies miał możliwość obserwacji zmian w otoczeniu J W przypadku, gdy pies nie wytrzyma danego rozproszenia, Twoim zadaniem jest jak najszybciej poprawić go mniej więcej w tym samym miejscu, zanim zbliży się do pomocnika-przeszkadzacza, natomiast pomocnik powinien wtedy zatrzymać się i odwrócić tyłem do psa zupełnie go ignorując (ucząc psa, że nie otrzyma z zewnątrz żadnych wzmocnień). Stopniowo rozproszenia powinny być coraz bardziej intensywne, natomiast nagradzanie psa – coraz rzadsze.

Etap 8: łączenie rozproszeń

W chwili, gdy pies dobrze radzi sobie z każdym z rozproszeń osobno (czas, rozproszenia wewnętrzne, zewnętrzne i dystans), przyszedł czas, w którym możesz łączyć dwa lub trzy kryteria wspólnie, np. odejść od psa, odwrócić się do niego tyłem, odczekać 10s i zrobić pajacyk lub posadzić psa przy ścieżce rowerowej, odejść na jej drugą stronę, poczekać aż minie Was rowerzysta i dopiero wrócić do psa. Pamiętaj, że na początku im więcej różnych rozproszeń, tym krótsze powinno być zostawanie w pozycji – rozwijaj wytrzymałość swojego psa stopniowo i elastycznie do jego możliwości :)